تبلیغات


ابزار هدایت به بالای صفحه

مسجد عبدالله بانو شهرستان شوشتر - معرفی مسجد عبدالله بانو وکتیبه تاریخی آن

معرفی مسجد عبدالله بانو وکتیبه تاریخی آن

موقعیت قرارگیری مسجد در شهر

مسجد عبدالله بانو در خیابان عبدالله بانو و مرکز محله عبدالله بانو در کنار بقعه ای به همین نام قرار دارد

معرفی و پیشینه تاریخی مسجد

مرکز محله عبدالله بانو در گذشته نه چندان دور مرکز بافندگی  شوشتر بوده و در مرکز محله آن تعداد زیادی گارگاه بافندگی به کار تولید منسوجات بوده است. در گوشه ای از این میدان مسجد و بقعه و در گوشه ای دیگر کاروانسرای عبدالله بانو با مقدم و در کوچه ی  ضلع جنوبی میدان ، حمام قاضی قرار داشته است. در کتاب سفر نامه خانم مادام دیولافوآ فرانسوی تصویری از این بقعه و دیوار مسجد ترسیم شده است.

بانیان این مسجد را سید عبدالله جزایری درکتاب تذکره شوشتر در فصل بیستم که مربوط به جانشینان وحشتو خان در ششوشتر است چنین بیان می کند:

" واز معارف کدخدایان، حاجی زمان و حاجی رضا ابن حاجی عنایت الله گرگری سابق الذکر و مسجد عبدالله بانویه از آثار ایشان است"

و نیز تاریخ ساخت آن بنا کتیبه سنگی نفیسی که در مسجد قرار دارد مربوط به سال1112 ه ق و زمان پادشاهی شاه سلطان حسین صفوی است که بدین گونه آمده است:


در زمان شاه دین سلطان حسین                   خسرو ایران شه مالک رقاب

آنکه برخاک در او هر سحر                       می گذارد چیه از دور آفتاب

حاجی نیک سیر حاجی رضا                      آنکه خوبی شد از او عزت مآب

آنکه در راه خدا همچون اذان                      شد بلند از وی بناهای ثواب

شد موفق در بنای مسجدی                        گر شرف سو کعبه آمد انتخاب

وه چه مسجدی گر وفور فیض او                خانه دین شد سعادت انتساب

هرکه یک ره بر در او سجد کرد                   شد تمام عصر ز ایمان کامیاب

ز آسمان لبیک عبدی میرسد                       حق پرستان درش او را جواب

بر درش آیند بهر کسب فیض                     هر سحر فوج ملائک بی حساب

تا نیایش  زینت انجام یافت                        توسن اندیشه را دادم شتاب

گر برای مصر تاریخ او                             در اثر آید در میان پای حساب

بگو گفتا آسمان از هاتفی                          از در اوشد دعاها مستجاب(1112 ه ق)


با توجه به اشعار این کتیبه با ارزش اینگونه مشخص می شود که مسجد در زمان شاه سلطان حسین صفوی و در سال 1112 ه ق توسط فرزندان حاج عنایت الله گرگری  به نام های حاج رضا و حاج زمان ساخته شده است.نام معمار این اثر در حاشیه این کتیبه آمده است.این استاد معیم بناست که از معماران دوره صفویه در شوشتر است.متاسفانه در خیابان کشی سال 74 در بافت تاریخی ارزشمند شوشتر بخش زیادی از میدان عبداله بانو و در حدود 6 گنبد از فضای این مسجد تاریخی و بخشی که این کتیبه در آن نصب بود تخریب گردید، در حال حاضر هم توسعه شهداری تهدیدی است برای این مسجد تاریخی، از مسجد فقط12 گنبد باقی مانده است ستون های مسجد مانند ستون های مسجد جامع از سنگ تراش خورده منظم(پاکتراش) به صورت هشت ضلعی ساخته شده است. در سال های اخیر اقداماتی جهت حفظ این مسجد بعد از مداخلات شهرداری صورت گرفته است. از ویژگی های مهم این مسجد ذکر نام معمار در حاشیه کتیبه می باشد. که کمتر کتیبه ای در شوشتر نامی از معمار بنا به میان آمده است.

منابع:

1-تذکره شوشتر به قلم سید عبدالله جزایری

2-کتاب تاریخ جغرافیایی خوزستان تالیف شادروان سید محمدعلی امام

3-سفرنامه دیولا فوآ ترجمه همایون فرء وشی

4-پژوهش های میدانی

گردآوری مطالب:

علی محمد چهارمحالی:کارشناس حفاظت و مرمت پایگاه میراث جهانی سازه های آبی شوشتر




طبقه بندی: تاریخچه مسجد، 

تاریخ : 1394/06/26 | 00:06 | نویسنده : واحد فرهنگی مسجد عبدالله بانو | نظرات